VTH – Tìm trong máy thấy bộ ảnh thăm nhà thơ Thi Hoàng tại nhà riêng ở Hải Phòng năm 2008, vuthanhhoa,net mời bạn đọc lại thơ anh, một người có những đóng góp nổi bật cho nền thơ ca đương đại của Việt Nam. Nhà thơ Thi Hoàng đã được nhận Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2007.
- Vài dòng về tác giả:
Thi Hoàng (sinh năm 1943 tại Vĩnh Bảo, Hải Phòng) tên thật là Hoàng Văn Bộ, là một nhà thơ hiện đại của Việt Nam. Thi Hoàng được coi là một trong số ít những nhà cách tân của thơ ca đương đại Việt Nam thuộc thế hệ thơ tìm tòi sau Đổi Mới đã gặt hái được nhiều thành công trong những sáng tác của mình. Ông đã được nhận Giải thưởng Nhà nướcvề Văn học Nghệ thuật (2007) do có những đóng góp nổi bật cho nền thơ ca đương đại của Việt Nam.
- Các tác phẩm:
– Cửa sông
– Ba phần tư trái đất
– Nhịp sống
– Gọi nhau qua vách núi
- Giải thưởng văn học:
– Giải thưởng Văn học Nguyễn Bỉnh Khiêm – Hải Phòng (1996-1997)
– Giải thưởng Hội Nhà văn (1996)
– Giải thưởng Văn học đề tài Lực lượng vũ trang – chiến tranh cách mạng 1994-1995
– Tặng thưởng Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội VHNT 2001
– Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2007
GỌI NHAU QUA VÁCH NÚI (Trích đoạn)
Phần 6. Nhìn qua cửa sổ
Thời gian hay một con đường
Đám mây thuở trước còn vương bên hè
Ô kìa, dưới bóng cây che
Hồn ai quen thuộc se se gió thầm…
Bạn về từ chốn luơng tâm
Lặng im, trong suốt, không cầm, không buông
Tôi như hạt bụi ven đường
Đã làm vẩn đục giọt sương luân hồi
Trước bao nhiêu sự đã rồi
Tôi ngày xưa trách chi tôi bây giờ.
Khói vô định tơ mơ
Một cuộc người rẹt ngang như làn chớp
Hồn thì về trời
Xác về với đất
Còn có gì không giữa trống không ?
Còn con cò liệng ngoài đồng
Sáng lên trong khoảng trống không tuyệt vời
Bông hoa sớm nay anh trao em rồi
Hoa chưa kịp nói nên lời
Hoàng hôn đã thở dài khe khẽ
Ẩn ra sự nóng sôi có một ông mặt trời
Nghiêm khắc và lạnh lùng quá thể
Em có còn tươi mát nữa không em?
Còn con suối chảy êm đềm
Những cô gái tóc mềm ban trưa
Những sân rồng và những triều vua
Phông đã kéo, canh tàn xong vở diễn
Ai lặng im như hạt thóc thế kia
Hạt thóc vàng kinh nghiệm
Có còn được gieo vào những thăng trầm?
Còn trong nước mắt ai cầm
Từ cơn mưa cũ ướt đầm sân vua
Một đôi mắt đi qua
Một chiếc xe không kịp nhìn biển số
Một mùi hương nhẩn nha trong gió
Chẳng biết từ đâu, đi tới phương nào
Còn có nặng lòng để hẹn hò nhau?
Còn ngọn đèn đượm nỗi đau
Soi cho nhau đến gặp nhau bồi hồi
Thương ai thời gian nhân đôi
Ghét ai ngày còn một nửa
Xin cho kẻ mà tôi ghét bỏ
Đừng đi qua cửa sổ nhà tôi
Thế còn ai không hay đã hết rồi?
Con người khuất ở bên đồi
Bước chân gặp nhịp tim tôi bập bùng.
Mùa màng đoan trang mặc chiếc áo dài
Đến gõ cửa ngôi nhà hàng xóm
Ánh nắng ra giữa sân duỗi chân rồi ngồi xuống
Chợt ngây thơ loé sáng cọng rơm vàng
Có còn gì trông đợi ở rơm chăng?
Còn trên nền tảng đất bằng
Cái rơm cái rác chơi trăng cổng chùa.
Người điên hôm qua lại đến ném vào phòng điệu sàng xê, cò lả
Tiếng ca quàng lấy vai mình như muốn cõng nó đi
Nó đâu sợ người điên, mà chỉ thương người điên vất vả
Chiến tranh qua rồi đấy nhé
Có còn người mẹ không khi người con bom nổ chẳng còn gì
Còn nghe bấc nặng hơn chì
Nghe người điên hát lắm khi giật mình.
Sự xa cách giữa chúng ta và người giờ cũng đã biếc xanh
Như da trời dâng lên ứ đầy khuôn cửa
Ôi! Ngọn lửa trần truồng. Ôi! Ngọn lửa
Còn có bao giờ không, hay chẳng có bao giờ?
Còn con gà trống mào cờ
Cho ai yên dạ đợi chờ ban mai.
Lại cái câu hỏi chấp tay sau lưng đúng lù lù như một gã độc tài
“Tồn tại hay không tồn tại?”
Thôi xê ra! Đi mà hỏi con ễnh ương ngoài bãi
Còn bây giờ thì ta đi tắm đây
Nguồn có trong không, nước có đầy?
Có người thay áo trong cây
Ngực như một cửa sông đầy mát trong
Vô tư nước chảy liền dòng
Cơn gió ve vuốt phải lòng bình minh
Nước ngân nga tựa thánh kinh
Gió như nhân tình chải tóc bên ta.
Thổi âm mưu, khỏi gian tà
Để như gió, để như là nước nôi
10. Phần kết
Vâng thật tình tôi muốn được in ra
Tôi là kẻ bị những ý tưởng đuổi săn chạy vào con đường độc đạo
Những con chữ đã in đó là nốt chân của tôi chạy qua trang báo
Mong tìm về nơi yên ổn cũng không xong
Khi giơ tay gõ vào vừng trán mình
Như gõ cửa căn nhà thân quen
Giờ trong ấy có những người lạ ở.
Vết thương đã thành tật còn nỗi đau thắp đèn vào quá khứ
Nỗi đau nhói sáng đêm đêm
Vớt lên khuôn mặt nào tăm tối
Trời làm bão giông vô ý thức
Có khi là vô tội
Sau đó rồi vẫn phải mưa đền cây
Tôi đuổi những người lạ ấy ra ngoài
Và căn nhà của tôi, tôi cũng không ở nữa
Tôi nhấc đế giày của mình lên xem có gặp một người thân
Thì ra vậy: vẫn là Lá cỏ
Nếu chỉ có những mưu toan độc địa
Thì lá cỏ làm sao xanh tới tận bây giờ
Trong quần áo tôi những cơn gió lần mò
Chúng chẳng gặp những điều tôi nghĩ ngợi
Xét cho cùng là phải viết ra thôi
Có dáng ai đi cô độc một bên trời
Cô độc tựa vết cắn trên trái cây bỏ dở
Tiếng gọi vang đầy, có ai nghe thấy không mà không ai đến cả
Tôi đã ăn phần còn lại của trái cây đỏ chín
Và phải nói điều gì nhân danh vị ngọt của trái cây.
Những chiều lang thang của một gã ăn mày
Những nốt sáo cáu bẩn của người lính trở về trên bến đò lầy lội
Tôi cũng cầm ống sáo ấy lên kề môi và khẽ thổi
Một vài tiếng vu vơ
Tiếng sáo thì trong con mắt lại mờ
Dĩ vãng vừa mới bá vai mình chợt bỏ đi làm sao mà gọi được…
Con thuyền chờ ai phải chăng mày sốt ruột
Mái chèo buông trên nước cứ lung lay.
Phải chăng là con thuyền ấy chờ tôi
Đưa tôi qua sông để đến nhà Xuất bản
Như người nấu mật nhìn thấy đường
Nhà Xuất bản nhìn thấy chữ là người ta đã chán
Phải làm sao như mẹ tôi nhìn thấy tôi cơ
Tôi của những lỗi lầm
Tôi của những mãnh liệt phụng thờ, yêu thương cuống quýt.
Tôi là con ruồi bị dìm trong lọ mực
Hay ánh trăng dại khờ sa xuống hố bom sâu
Tôi với mọi người chẳng ghét bỏ gì nhau
Ai đó nhỉ đừng lườm tôi như thế
Tôi lùa đến một đàn
Những con chữ già
Những con chữ trẻ
Như đàn gia súc đi tìm dòng nước trong và đồng cỏ của mình
Chúng lúc nhúc trên bàn của biên tập viên
Có một vài con cắn vào tai người
Vì chúng tưởng là thứ gì ăn được
Đừng giết chúng và tôi xin nói trước
Những lỗi lầm của chúng thuộc về tôi.
Tôi có tóc đen
Tôi còn máu đỏ
Xin mang hết thảy đến cho người
Cả chiếc bóng của tôi (nếu có cách gì vét được nó ở trên mặt đất).
Tôi có lý tưởng hẳn hoi
Và tôi yêu Tổ quốc
Điều này làm tôi vững tâm
Vật gì trong tầm tay tôi, tôi có thể dám cầm
Dẫu vật ấy có khi là thuốc nổ
Xin người yên tâm, xin người đừng sợ
Kẻ tan thây trước hết sẽ là tôi
Nếu tôi phản lại lòng mình
Coi Tổ quốc như món tiền tiêu được.
Tiếng ngoại ngữ rồi mặt người ngoại quốc
Có khi tôi hiểu được, không chừng
Giữa muôn nghìn cái riêng trong con người có một cái chung
Là trái tim không chịu được sự lạnh lẽo và hoang vắng
Trái tim ở phía trên
Nên mùa đông áo phải mặc thật nhiều
Trái tim dù chẳng nói người kia vẫn nghe thấy
Tôi hay chàng rể nào kia
Vừa mạnh tợn lại vừa run lẩy bẩy
Xin in tác phẩm của mình ra như xin đăng ký
hôn nhân với cô gái mình yêu vụng trộm tự bao giờ.
Tình yêu của tôi là lửa để nấu chín thức ăn
Là nước chảy theo những đường ống quanh co với chiếc thùng người hứng
Là viên đạn bắn vào cay đắng
Con bướm dẫu vô tâm thì nó vẫn mang phấn đến
Trong ngực em có đôi chim bồ câu bị nhốt
Đi tìm trời xanh mà thả chúng ra.
Đôi chim bồ câu trên mái nhà
Mổ tích tắc như đồng hồ quả lắc
Thời gian gấp lắm rồi, tim ta đập và mắt chim chớp chớp
Đẹp tuyệt vời – Cái ánh mắt lo âu
Như khoảng không vật lý ngọt ngào
Chứa đầy ắp trong chiếc bình gốm cổ
Mà miệng bình là con mắt của tôi đang đau đáu nhìn vào người đó
Với trái tim hay xúc động của người
Hãy mở cửa cho tôi!
THI HOÀNG